Wstępne rekomendacje dla zbioru owoców borówki czernicy (Vaccinium Myrtillus L.) z przeznaczeniem na surowiec garbnikowy w kontekście potrzeb i wyzwań zrównoważonej gospodarki leśnej

Środowisko leśne jest znanym i cenionym źródłem niedrzewnych surowców, m.in. grzybów, owoców i leśnych roślin leczniczych. Surowce te zbierane są powszechnie, a ich pozyskiwanie jest istotnym elementem rozwoju regionalnego. W przypadku surowców farmaceutycznych dodatkowym uwarunkowaniem jest konieczność spełnienia ściśle określonych wymogów jakościowych. Ponadto, ich użytkowanie musi być realizowane w zgodzie z zasadami prowadzenia trwałej i zrównoważonej gospodarki leśnej. Możliwe jest to w ramach sformalizowanej współpracy gospodarki leśnej z firmami farmaceutycznymi. W Polsce jednym z najważniejszych surowców runa leśnego jest borówka czernica (Vaccinium myrtillus L), której owoce – poza walorami kulinarnymi – są surowcem farmaceutycznym. Celem badań było określenie zawartości garbników w owocach borówki czernicy pozyskanych z czterech różnych typów siedliskowych lasu, w których gatunek ten występuje powszechnie lub często: boru świeżego (Bśw), boru mieszanego świeżego (BMśw), boru mieszanego bagiennego (BMb) i lasu mieszanego świeżego (LMśw) i odniesienie uzyskanych wyników do wymogów farmakopealnych stawianych surowcowi „Bilberry fruit, dried”. Materiał badawczy pobrano z Nadleśnictwa Szczebra (pn-wsch Polska). Ocenę zawartości garbników wykonano według metodyki analitycznej rekomendowanej przez obowiązującą „Farmakopeę Europejską 11”. Wyniki odniesiono do monografii farmakopealnej „Owoc borówki czernicy, suszony”. Ponadto, biorąc pod uwagę wykorzystanie suszonego owocu borówki czernicy nie tylko w przemyśle farmaceutycznym, ale także spożywczym, dokonano oceny zawartości antocyjanów. Wykazano, że w przypadku analizowanych zmiennych stwierdzono występowanie istotnych statystycznie różnic przeciętnych ich wartości w zależności od typu siedliskowego lasu. Najwyższe wartości zawartości garbników stwierdzono w owocach z boru mieszanego bagiennego (1,0%), niższe – z boru świeżego i boru mieszanego świeżego (0,8%), najniższe zaś – z lasu mieszanego świeżego (0,7%). Odmienne charakter miało zróżnicowanie zawartości antocyjanów: las mieszany świeży 1,48%, bór świeży 1,47%, bór mieszany bagienny 1,20%, bór mieszany świeży 0,83%. Wyniki wstępnych badań oraz udział procentowy rozpatrywanych typów siedliskowych lasu w Polsce wskazują, że jako siedlisko najodpowiedniejsze do pozyskania owoców borówki czernicy na potrzeby przemysłu farmaceutycznego powinniśmy rekomendować bór mieszany świeży, Z kolei zbiór surowca najbogatszego w antocyjany, może być realizowany w siedlisku boru świeżego i lasu mieszanego świeżego i te siedliskowe typy lasu powinny zostać wskazane jako optymalne w umowach kontraktacyjnych z firmami przemysłu spożywczego, planującymi produkcję środków spożywczych.

• Publication year

  2025

• Venue

  Polish Journal for Sustainable Development

• Publication date

  2025-12-29

• Fields of study

  Not labeled

• Identifiers
  DOI 10.15584/pjsd.2025.29.2.2
• External record

  Open on Semantic Scholar

• Source metadata

  Semantic Scholar

• No claims are published for this paper.

• No concepts are published for this paper.

• Roślinne produkty lecznicze w koncepcji zrównoważonego rozwoju gospodarki leśnej

  2025cited by this paper
• Effects of nitrogen, phosphorus and potassium formula fertilization on the yield and berry quality of blueberry

  2023cited by this paper
• OUP accepted manuscript

  2022cited by this paper
• Long-term microclimate study of a peatland in Central Europe to understand microrefugia

  2022cited by this paper
• Nitrogen Fertilization Influences the Quantity, Composition, and Tissue Association of Foliar Phenolics in Strawberries

  2021cited by this paper
• Mechanisms of Waterlogging Tolerance in Plants: Research Progress and Prospects

  2021cited by this paper
• Nitrogen and phosphorus cycling in an ombrotrophic peatland: a benchmark for assessing change

  2021cited by this paper
• Vaccinium myrtillus L. Fruits as a Novel Source of Phenolic Compounds with Health Benefits and Industrial Applications - A Review

  2020cited by this paper
• The impact of tree canopy structure on understory variation in a boreal forest

  2020cited by this paper
• The Influence of Local Habitat and Microclimate on the Levels of Secondary Metabolites in Slovak Bilberry (Vaccinium myrtillus L.) Fruits

  2020cited by this paper
• On the Developmental and Environmental Regulation of Secondary Metabolism in Vaccinium spp. Berries

  2016cited by this paper
• Modification of Sunlight Radiation through Colored Photo-Selective Nets Affects Anthocyanin Profile in Vaccinium spp. Berries

  2015cited by this paper
• An unexpected role for mixotrophs in the response of peatland carbon cycling to climate warming

  2015cited by this paper
• Effects of temperature and photoperiod on yield and chemical composition of northern and southern clones of bilberry (Vaccinium myrtillus L.).

  2012cited by this paper
• Blueberries and Their Anthocyanins: Factors Affecting Biosynthesis and Properties

  2011cited by this paper
• Tannins in plant-herbivore interactions.

  2011cited by this paper
• Fruit and Soil Quality of Organic and Conventional Strawberry Agroecosystems

  2010cited by this paper
• Effects of latitude-related factors and geographical origin on anthocyanidin concentrations in fruits of Vaccinium myrtillus L. (bilberries).

  2010cited by this paper
• Flavonoid biosynthesis and degradation play a role in early defence responses of bilberry (Vaccinium myrtillus) against biotic stress

  2009cited by this paper
• Organ-specific distribution of phenolic compounds in bilberry (Vaccinium myrtillus) and 'northblue' blueberry (Vaccinium corymbosum x V. angustifolium).

  2008cited by this paper
• Tannins: the new natural antioxidants?

  2007cited by this paper
• The costs of reproduction in plants.

  2002cited by this paper
• Expression of Genes Involved in Anthocyanin Biosynthesis in Relation to Anthocyanin, Proanthocyanidin, and Flavonol Levels during Bilberry Fruit Development1

  2002cited by this paper
• The Dilemma of Plants: To Grow or Defend

  1992cited by this paper
• Carbon/nutrient balance of boreal plants in relation to vertebrate herbivory

  1983cited by this paper

• No citing papers are available for this paper.